T4, 03 / 2017 1:00 Chiều | linh

Soạn bài  Xưng hô trong hội thoại

 

I. Tìm hiểu chung

1. Từ ngữ xưng hô và việc sử dụng từ ngữ xưng hô

a) Hãy kể ra một số từ ngữ thường dùng để xưng hô trong tiếng Việt.

Gợi ý: Trong cuộc sống hàng ngày để đảm bảo tính thuận tiện và thuần viêt người ta vẫn sử dụng nhiều từ ngữ xưng hô để khiến cho người khác cảm thấy dễ dàng trong giao tiếp. Một số cụm từ mà chúng ta hay gặp trong hội thoại và giao tiếp hàng ngày như:

tao – chúng tao; tôi – chúng tôi; (họ); ta – chúng ta; anh, bạn – các bạn; nó – chúng nó, các bác, các ông; mày – chúng mày; anh ấy, chị ấy,…

b) Xác định từ ngữ xưng hô trong hai đoạn trích dưới đây:

(1) Dế Choắt nhìn tôi mà rằng:

– Anh đã nghĩ thương em như thế thì hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang bên nhà anh, phòng khi tắt lửa tối đèn có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang…

Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài. Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:

– Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được. Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi. Đào tổ nông thì cho chết!

Tôi về, không chút bân tâm.

(2) Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp. Thấy thế, tôi hốt hoảng quỳ xuống, nâng đầu Choắt lên mà than rằng:

– Nào tôi đâu biết cơ sự lại ra nông nỗi này! Tôi hối lắm! Tôi hói hận lắm. Anh mà chết là chỉ tại cái tội ngông cuồng dại dột của tôi. Tôi biết làm thế nào bây giờ?

Loading...

Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu thế này:

– Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được. Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy.

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

Gợi ý:

– Dế Mèn (nhân vật kể chuyện) tự xưng là gì? Trong câu chuyện Dế Mèn là nhân vật kể lại câu chuyện và sử dụng “ tôi “ để xưng hô với dễ choắt

– Dế Choắt xưng hô thế nào với Dế Mèn? Để tỏ lòng thành kính và tôn trọng với dế mèn thì dế choắt đã xưng em -Anh

– Dế Mèn xưng hô thế nào với Dế Choắt? Dễ mèn đã xưng tôi anh  với dế choắt

c) Sự thay đổi trong cách xưng hô có thể gợi ra sự thay đổi trong cách 2 nhân vật sử dụng với nhau và ý đồ của tác giả . Sự thay đổi đó cho thấy sự thay đổi không những về vị trí mà con là vị thế của từng nhân vật trong đoạn trích và tình huống giao tiếp.  Dế mèn sử dụng cách xưng hô tôi mang tính tự chủ trong khi đó Dế choắt lại xưng em anh để bày tỏ sự kính trọng thân mật. Và đáp lại sự tôn trọng đó của Dế Choắt Dế mèn cũng xưng dễ choắt bằng anh. Vì vậy trong giao tiếp để đạt được mục đích giao tiếp cần chọn từ ngữ xưng hô phù hợp

 

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục