T2, 08 / 2017 4:22 Chiều | linh

Đề bài: Soạn bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc văn lớp 11

I.    Tìm hiểu chung

1.    Tác giả

–    Nguyễn Đình Chiểu (1822 -1888)

–    Quê: Tân thới – Bình Dương – Gia Định nay là thành phố Hồ Chí Minh

–    Ông là một người rất thông minh và học giỏi

–    Năm ông vào Huế chuẩn bị thi thì nghe tin mẹ mất ông vội vã ra về chịu tang mẹ

–    Sau đó ông bị đau mắt và trở nên mù lòa, ông tiếp tục mở lớp dạy học và làm nghề bốc thuốc

–    Cách mạng đến ông cùng những người trí thức bàn mưu tính kế làm cách mạng

–    Ông không ngừng sáng tác thơ ca để truyền tải đạo đức và làm cách mạng

–    Sự nghiệp:

•    Các tác phẩm tiêu biểu: Dương Hà tự mậu, lục vân tiên, văn tế nghĩa sĩ Cần giuộc…

•    Thơ văn Nguyền Đình Chiểu để truyền tải đạo lý làm người và phục vụ ca ngợi những con người vì cách mạng, cỗ vũ tinh thần đấu tranh của nhân dân

soan-bai-van-te-nghia-si-can-giuoc-van-lop-11

2.    Tác phẩm

a.    Hoàn cảnh sáng tác:

vào đêm 16/12.1861, có 20 nghĩa quân đã hy sinh trong trận chiến tấn công đồn Cần giuộc. Chính vì vậy mà Nguyễn Đình Chiểu đã viết bài văn tế này nhằm ghi nhận công lao của những người nông dân áo vải trở thành những anh hùng .

b.    Thể loại : văn tế: là một trong những bài văn gắn với tang lễ nhằm bày tỏ lòng thương xót đối với người đã mất.

c.    Bố cục : 4 đoạn:

–    Đoạn 1: lung khởi( 2 câu đầu) ->

Đoạn đầu khái quát về bối cảnh bão táp của thời đại, khẳng định ý nghĩa cái chết bất tử của các nông dân nghĩa sĩ.

–    Đoạn 2: thích thực( câu 3 đến câu 15):

Đoạn này, tái hiện lại một cách chân thực nhất về người nông dân chiến sĩ.

–    Đoạn 3: ai vãn: (câu 16 đến câu 28)

Nói lên niềm thương tiếc đối với người chiến sĩ.

–    Đoạn 4: kết: (còn lại):

Niềm thương tiếc và lời cầu nguyện của những người đứng tế.

II.    Tìm hiểu chi tiết

1.    Khái quát bối cản bão táp của thời đại khẳng định ý nghĩa cái chết bất tử của người nông dân nghĩa sĩ

–    “hỡi ôi” -> thể hiện nỗi niềm xót xa của nhà thơ đối với những con người áo vải vì đất nước quên mình.

–    Nghệ thuật đối “súng giặc đất rền” >< “ lòng dân trời tỏ” -> phác họa lại một thời súng đạn đau thương. Thực dân Pháp đã tàn bạo nổ súng vào nhân dân không thương tiếc.

–    Mười năm công vỡ ruộng -> ý thức được con đường đấu tranh của nhân dân ta là vô cùng đúng

–    Nhưng chỉ một trận đánh Tây tiếng lại vang như mõ

->    Bối cảnh lúc này là nhân dân phải chịu cảnh bị xâm chiếm, chúng tàn ác và vô nhân tính. Nhân dân làm làm ruộng bao nhiêu năm nhưng chưa chắc tiếng đã nổi nhưng mà chỉ sau một trận đánh thì tiếng đã vang như mõ.

Loading...

2.    niềm thương tiếc đối với người chiến sĩ cần giuộc

–    cuộc đời hoàn cảnh của những người chiến sĩ cần giuộc:

•    trước khi chưa cầm vũ khi chiến đâu họ thường làm việc nhà nông như  ruộng trâu, làng bộ,việc cuốc, việc cày việc cấy

•    việc họ chưa quen làm: cung ngựa, trường nhung, tập khiên giáo mác cờ

->   xuất thân của họ là từ những người nông dân vất vả, lam lũ, hiền lành chất phát không biết tới bạo lực

–    khi đất nước lâm nguy

•    tâm trạng: mong chờ sự chiến đấu của triều đình như trời hạn mong mưa.

•    lòng căm thù giặc được thể hiện: “ ghét thói mọi rợ muốn tới ăn gan , cắn cổ kẻ thù “ -> như nhà nông ghét cỏ

•    nhận thức: đất nước là một khối vẹn toàn không thể để cho bọn thực dân Pháp xâm chiếm được

•    họ hoàn toàn tình nguyện gác chuyện cày cấy để đánh giặc bảo vệ tổ quốc

->    Qua đây chúng ta thấy được khi cần , những người nông dân lại trở thành những người chiến sĩ giúp đất nước chống lại kẻ xâm lăng.

–    từ nhận thức người nông dân bắt đầu chiến đấu và hoàn cảnh chiến đấu của họ là:

•    nếu như quân triều đình: “ là quân cơ quân vệ, được luyện tập 18 ban võ, 90 trận binh thư, được trang bị bao tấu dầu ngòi, dao tu, nón gỗ”

•  thì ngược lại họ chỉ là những người nông dân chưa từng qua khổ luyện.

–    điều kiện chiến đấu

•    Kẻ thù:đạn nhỏ, đạn to, tàu sắt, tàu đồng, súng nổ

•    Nghĩa sĩ cần giuộc: hỏa mai bằng rơm con cúi, gươm bằng lưỡi giao phay

–    tinh thần chiến đấu:

•    tinh thần với ý chí mãnh liệt cao được miêu tả qua các động từ mạnh như: đạp, xô, lướt, chém, hè…

•    phép đối:nhỏ to, ngang ngược, trước sau

->  Tất cả đã nói lên khí thế hào hùng dũng mãnh của nghĩa sĩ cần giuộc. Hộ không có vũ khí hiện đại , chỉ hiện lên vô cùng chân thực với manh áo vải cùng với ngọn tầm vông nhưng họ lại có một tinh thần thép và chính nhờ vào tinh thần thép ấy, họ còn đốt được cả nhà thờ chém rớt đầu quan hai .

soan-bai-van-te-nghia-si-can-giuoc-van-lop-11

3.    Ai vãn: bày tỏ sự tiếc thương đối với những người nghĩa sĩ Cần giuộc

–    tiếng khóc xót thương những chiến sĩ cần giuộc. đó là tiếng khóc của toàn nhân dân Nam bộ nói riêng và cả nước nói chung.

  • Sự hi sinh của họ mang tầm vóc dân tộc chứ không phải riêng ai. Họ mất cả thiên nhiên đến con người đều thương xót hai hàng lệ rơi

–  Giờ đây những người mẹ già đêm đến khóc con những người vợ yếu chạy đi tìm chồng -> nhưng dù thế nào thì cũng thà chết vinh còn hơn sống nhục

–    cuối cùng tác giả khẳng định ý nghĩa của sự hi sinh đó:sống đánh giặc, chết cũng đánh giặc

III.    tổng kết

Nhà thơ đã dựng lên một bức tượng đài về người chiến sĩ cần giuộc qua những trang văn tế hào hùng.

–    nghệ thuật: văn tế, sử dụng nhiều điển cố điển tích, so sánh cùng với đó là lời thơ toàn bích…

Loading...
Bài viết cùng chuyên mục