T3, 04 / 2016 7:19 Sáng | helios

Đề Bài: Soạn Bài Tây Tiến Ngữ Văn Lớp 12 Của Quang Dũng | Văn Mẫu

Bài Làm

A.Tìm hiểu chung về tác giả và tác phẩm

I.Tác giả

Cuộc đời:

Quang Dũng ( 1921 – 1988), tên khai sinh là Bùi Đình Diệm

Quê: Phượng Trì – Đan Phượng – Hà Tây

Sự nghiệp:

Học hết bậc thành trung ở Hà Nội

Sau cách mạng tháng Tám ông tham gia quân đội

Sau năm 1954 ông là biên tập viên, nhà xuất bản văn học, ông từng tham gia xuất bản nhiều bài văn và bài báo có giá trị, là một người chiến sĩ tài hoa.

Quang Dũng Vừa là nhà chiến sĩ cách mạng vừa là nhà thơ xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

Năm 2001, ông được tặng giải thưởng nhà nước về văn học nghệ thuật

Đặc điểm thơ của Quang Dũng:

Đặc điểm thơ Quang Dũng: hồn thơ phóng khoáng hồn hậu lãng mạn và tài hoa

Tác phẩm chính: mây đầu ô, thơ văn Quang Dũng

>> XEM THÊM: Phân tích bài thơ Tây Tiến

>> XEM THÊM: Phân tích 14 câu đầu bài thơ Tây Tiến

>> XEM THÊM: Phân tích vẻ Đẹp Người Lính Tây Tiến

II. Tác phẩm:

a. Hoàn cảnh sáng tác:

Cuối mùa xuân năm 1947 Quang Dũng ra nhập đoàn quân Tây Tiến – đây là đơn vị thành lập năm 1947 với nhiệm vụ bảo vệ biên giới Việt Lào. Địa bàn hoạt động khá rộng từ Lai Châu, Mộc Châu sang Sầm Nưa rồi về miền tây Thanh Hóa. Những người lính trong binh đoàn đều là những thanh niên Hà Nội với một tinh thần yêu nước nồng nà n, học đã quyết tâm ra đi để mong muốn thực hiện mơ ước của mình. Họ phải chịu một đời sống thiếu thốn mọi mặt vậy nhưng họ luôn giữ được tinh thần lạc quan vui tươi cùng nhau đấu tranh bảo vệ đất nước. Cuối năm 1948 tại Phù lưu Chanh nhà thơ Quang Dũng bỗng nhớ về đồng đội và đơn vị của mình nên đã dành hết cảm xúc để sáng tác nên bài thơ Tây Tiến này.

soan bai tay tien

 

b. Bố cục: Gồm 4 phần:

Phần 1: 14 câu đầu: Cuộc hành quân đầy gian nan, vất vả của những người chiến sĩ cách mạng và khung cảnh xung quanh trên chặng đường các chiến sĩ đang hành quân.

Phần 2: tiếp đến câu thơ 22: kỉ niệm về tình quân dân và khung cảnh sông nước miền tây

Phần 3: câu 23 đến câu 30: Hình tượng về người lính tây tiến và nỗi nhớ đồng đội da diết của tác giả với những người đồng chí, đồng đội của mình.

Phần 4: còn lại: lời thề người lính với Tây Tiến.

c. Chủ đề của bài thơ:

Bài thơ được sáng tác trong nỗi nhớ da diết của nhà thơ Quang Dũng với đồng đội và đơn vị cũ. Nỗi nhớ ấy gắn liền với thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ thơ mộng, với những chặng đường gian khổ vất vả mà những người lính đã từng đi qua.

B. Đọc hiểu văn bản – Phân tích văn bản:

1. Những cuộc hành quân gian khổ của đoàn quân tây tiến.

Bốn câu thơ đầu:

–    Mở đầu bài thơ nhà thơ đề cập ngay đến nỗi nhớ Tây Tiến gắn liền với sông Mã, với núi rừng Tây Bắc. Đó là một nỗi nhớ chơi vơi, trống trải, kết hợp với từ ngữ biểu cảm “ơi” càng khiến cho ta thấy được nỗi nhớ ấy mênh mông da diết đến mức nào- đó là nỗi nhớ đang rực cháy trong lòng của tác giả thông qua tiếng gọi cất lên từ trái tim:

Sông Mã xa rồi Tây tiến ơi !

Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi

Các địa danh hành quân được nhắc đến như Sài Khao Mường Lát. Đoàn quân Tây Tiến phải hành quân. Đi khi mà trời vẫn còn sương và về khi đêm đã buông kín lối.

->  Bốn câu thơ thể hiện nỗi nhớ đầu tiên của nhà thơ về đơn vị cũ. Nó gắn liền với con sông Mã, với những cánh rừng, những con núi, với những cuộc hành quân đầy gian nan, vất vả từ sáng sớm tới đêm muộn.

Đó là những ngày tháng không thể nào quên đối với tác giả, những nó chỉ còn mãi ở trong hồi ức của tác giả. Còn đâu những người chiến sĩ, những người đồng đội đã sát cánh bên nhau trong suốt một chặng đường sinh tử. Không chỉ là những trận chiến đấu trên chiến trường mà còn là những trận chiến đấu với thiên nhiên, với địa hình hiểm trở – nơi mà biết bao nhiêu người đã phải nằm xuống mãi mãi:

Bốn câu thơ tiếp

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây, súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi    

Bức tranh thiên nhiên hiện ra hùng vĩ là thế, thơ mộng là thế, nhưng nó lại là những nơi ‘tử thần’. Tác giả đã sử dụng những từ ngữ như ‘khúc khuỷu”, “thăm thẳm”-> tạo nên sự trắc trở gian khó của thiên nhiên mà hàng ngày người lính phải đi qua

Nhưng đến câu thơ cuối, người đọc lại có thể thở phào vì những người lính đã nhìn thấy ‘sự sống’ – một cảm giác nhẹ nhàng, sự an toàn khi cả đoàn quân đã kết thúc được một cuộc hành trình dài.

Bốn câu thơ tiếp:

Anh bạn dãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời !

Chiều chiều oai linh thác gầm thét         

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người

Những người chiến sĩ đã phải nằm lại nơi chiến trường lạnh lẽo, trong chiến tranh, mọi thứ đều có thể xảy ra.

Tác giả sử dụng hình ảnh “Gục lên súng mũ bỏ quên đời” – tác giả nhắc đến cái chết, nhưng lại sử dụng hình tượng ‘bất cần’ để nói. Những người chiến sĩ, họ coi sự sống của mình nhẹ như tựa lông hồng. Họ coi cái chết nhẹ tựa một giấc ngủ, mỏi rồi không muốn đi nữa mà gục lên súng mũ.

Thiên nhiên Tây bắc không chỉ có những địa hình hiểm  trở mà còn hiện ra với thú dữ, nhà thơ lại dùng từ “trêu” để nói về việc hùm beo buổi tối đến quấy nhiễu dân làng

 Dù có như thế nào đi chăng nữa, dù có khó khăn, gian khổ đến đâu, sự hy sinh của họ vẫn sẽ còn tiếp tục, nhưng tinh thần, sức chiến đấu trong họ thì vẫn không hề thuyên giảm.

Loading...

Hai câu cuối:

Nhớ ôi Tây tiến cơm lên khói

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi

Sau những giây phút ác liệt trên chiến trường những người lính Tây Tiến lại trở về với buôn làng và được đón tiếp nồng nhiệt, mùi thơm của cơm nếp như sự ấm áp mỗi khi người lính mệt

2. Kỉ niệm tình quân dân và khung cảnh sông nước miền Tây

a. Kỉ niệm về tình quân dân

Bốn câu thơ tiếp:

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ

–  Doanh trại của những người chiến sĩ bừng lên hội đuốc hoa, đó phải chăng là sự chung vui với người dân, với những tình cảm ấp nồng mà nhân dân dành cho những người chiến sỹ của mình.

–  Cụm từ “kìa em” thể hiện sự ngạc nhiên đầy thích thú của người chiến sĩ, những cô gái lào trong trang phục truyền thống cùng góp vui với những anh chiến sĩ trẻ. Họ không chỉ là những người lính mà họ còn là những chàng trai trẻ, trong mình vẫn ẩn chứa những tình yêu thầm kín.

–  Hội đuốc hoa bừng trong ánh sáng của đuốc, ngập tràn trong âm thanh của tiếng khèn, mê man trong man điệu e ấp của những cô gái và ấm áp trong tình quân dân gắn bó khăng khít.

=> tất cả đã hòa vào nỗi nhớ của những người chiến sĩ của chúng ta, những không khí nhộn nhịp xua tan đi bao khó khăn, tạo ra những cảm giác dịu êm.

b.Cảnh đưa tiễn những người lính Tây Tiến lên đường

–   Cuộc vui nào cũng có cuộc chia tay, người lính Tây Tiến đã đến lúc phải đi. Cảnh và người nơi đây như níu giữ chân người lính lại:

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa

–  Những từ “có nhớ”, “có thấy” thể hiện được nỗi bâng khuâng không muốn rời. có nhớ chiều sương Châu Mộc bảng lảng mơ hồ với những con thuyền trôi trên mặt nước bến bờ hoang dại yên tĩnh

–  “Dáng người trên độc mộc” đó là dáng đứng đẹp, hiên ngang, hùng dũng của một chàng trai hay một cô gái

–   Nhớ thiên nhiên với những đóa hoa rừng như đong đưa tình tứ muốn níu bước chân người lính-> câu thơ như có chất nhạc chất họa

=>  Nhưng dường như những hình ảnh trên hiện tại chỉ còn là trong thơ ộng và nó đã trôi vào dĩ vãng, ngoảnh lại chỉ còn những dáng người, trôi theo những dòng nước mênh mông, hồn lâu ở trên khu chiến đấu vẫn đang bay cùng những làn gió nhưng những người chiến sĩ giờ chỉ còn trong kí ức nỗi nhớ đồng chí đồng đội của tác giả thật sâu sắc.

3. Hình tượng người lính Tây Tiến:

Tây tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Tác giả đã nói đến những hiện thực chiến tranh hết sức trần trụi: những trận sốt rét rừng đã làm cho cho tóc của những người chiến sĩ rụng hết,những cơn sốt làm cho đẫm mồ hôi và thậm chí là phải bỏ mạng lại, nhưng dưới lăng kính của tác giả, họ lại tràn đầy sức sống, đôi khi hóm hỉnh và tràn đầy sức mạnh: “tiến đoàn binh không mọc tóc “, “dữ oai hùm” ,…

Phân tích:

• “không mọc tóc” -> Có thể là do những trận sốt rét làm cho các chiến sĩ rụng hết tóc, cũng có thể hiểu là cắt tóc đi để tiện cho những trận đánh giáp lá cà

•  “xanh màu lá” “dữ oai hùm” -> có thể hiểu là quân thiếu thốn nên da xanh xao, tuy nhiên họ vẫn mạnh mẽ, vẫn tràn đầy sức sống khi xung phong vào trận chiến haycũng có thể hiểu là ngụy trang lá cây xanh đeo trên người của người lính

•   Mắt trừng là mắt tức giận căm thù quân giặc, họ chỉ mong có thể nhanh chóng đánh tan được quân thù, giành được độc lập.

•   Dáng kiều thơm -> hình ảnh những người con gái Hà Thành xinh đẹp. Nhưng những người lính đã phải ra đi chiến đấu nhưng người chiến sĩ của chúng ta đã phải bỏ lại người thân, người yêu ở nhà ra đi chiến đấu nhưng lòng vẫn luôn nhớ tới người thân của mình,

->  Nhà thơ khái quát nét ngoại hình người lính tuy ốm nhưng không yếu. Những trận sốt rét rừng chỉ có thể làm cho cơ thể họ trở nên mêt mỏi nhưng không thể nào làm suy sụp ý chí sắt đá của họ.Đó là lý tưởng của người lính là đi lên chiến trường là xác định không trở về cho nên đi không tiệc đời còn xanh, còn trẻ:

Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu, anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

•  Mồ chiến sĩ Tây Tiến rải rác khắp biên cương, nằm yên nghỉ ở xứ người. hi sinh vì thiếu thốn không có cả manh chiếu che thân. Những hy sinh to lớn của những người chiến sĩ đã để lại trên trang sử vàng của dân tộc, biên cương mồ viễn xứ chết ở nơi đất khách quê người, ra đi chỉ có chiếc áo bào thay cho manh chiếu để về với đất mẹ. tác giả đã rất thành công trong việc nhân hóa và sử dụng những hình ảnh rất sinh động để nói về sự hi sinh to lớn của những người chiến sĩ – một sự hy sinh to lớn để tất cả các thế hệ về sau sẽ luôn khắc cốt ghi tâm về công ơn của họ.

4. Lời thề của những người lính Tây Tiến

4 câu thơ kết thúc bài thơ như một lời thề của người chiến sĩ Tây Tiến đi là không hẹn ngày về, hồn về Sầm Nứa để tiếp tục cuộc chiến đấu với quân giặc chứ chưa muốn về xuôi khi chưa hoàn thành nhiệm vụ.

Đó là một lời thề sắc son, không thể nào có thể thay thế được, những lời thề đã ghi sâu vào trong tâm trí của chính những người lính Tây Tiến. Bằng giọng văn của tác giả, đã phần nào thể hiện sâu sắc qua những từ ngữ sâu sắc và hàng loạt những biện pháp làm tăng thêm giá trị biểu cảm của bài thơ, làm bài thơ thêm giai điệu và tinh thần chiến đấu.

C. Tổng kết

Bài thơ đã thể hiện rất thành công hình tượng người lính Tây Tiến, qua một hiện thực rất khắc hiện, tàn khốc nhưng dưới ngòi bút của tác giả, hình tượng đó lại được khắc tả hết sức sinh động, dí dỏm và tràn đầy sức sống.

–  Nội dung: hình tượng người lính Tây Tiến; thiên nhiên miền Tây hùng vĩ dữ dội.

– Nghệ thuật:  sử dụng nhiều bút pháp khác nhau, miêu tả thiên nhiên và con người, ngôn ngữ đa dạng.

>> XEM THÊM: Phân Tích Hình Tượng Người Lính Tây Tiến

>> XEM THÊM: Cảm nhận về hình tượng người lính Tây Tiến

>> XEM THÊM: Cảm Hứng Lãng Mạn Và Tinh Thần Bi Tráng Trong Tây Tiến

 

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục