CN, 04 / 2016 11:36 Sáng | helios

Đề bài: Soạn bài sóng của xuân quỳnh

Bài Làm

soan bai song

I. Tìm hiểu chung về tác giả – tác phẩm

1. Tác giả

*) Cuộc đời:

• Xuân Quỳnh tên đầy đủ là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh (1942-1988)

• Quê ở làng La Khê- Hà Đông- Hà Tây

• Xuân Quỳnh có một tuổi thơ thiếu thốn tình thương

• Mẹ mất sớm

• Không được ở với cha

• Có lẽ chính điều này đã tác động rất lớn đến Xuân Quỳnh khiến cho nhà thơ luôn luôn khao khát mái ấm gia đình, thơ bà thì dạt dào cảm xúc yêu thương

• Ban đâu Xuân Quỳnh chưa đến sự nghiệp văn chương mà là một diễn viên múa. Bà yêu một người bạn đồng nghiệp sau đó họ chia tay vì không hợp nhau

• Sau này Xuân Quỳnh chuyển sang làm thơ và nên duyên vợ chồng với nhà viết kịch nổi tiếng lưu Quang Vũ. Cả hai người đã có những phút giây hạnh phúc bên nhau mặc dù cả hai đều có con riêng. Thế nhưng hạnh phúc chẳng được bao lâu thì gia đình họ gặp phải một tai nạn kinh hoàng. Và tai nạn ấy đã cướp đi tính mạng của tất cả gia đình họ.

• Xuân Quỳnh là một người phụ nữ có cuộc đời đa đoan nhiều lo âu vậy nên bà rất biết quý trọng và nâng niu  hạnh phúc gia đình

*) Sự nghiệp:

Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ tiêu nhất trong những nhà thơ trẻ tuổi của thời kỳ chống Mỹ. Trong thơ bà ẩn chứa những tiếng lòng, vừa bí hiểm, trắc ẩn, vừa xót thương, vừa đồng cảm cho thân phận của người phụ nữ trong xã hội cũ. Họ luôn khao khát được một hạnh phúc bình dị, đời thường. Tưởng chừng như đó là một điều quá đỗi bình thường nhưng lại quá đỗi xa xôi.

Bà đã đạt được giải thưởng do Nhà nước ban tặng về văn học Nghệ thuật.

Những tác phẩm tiêu biểu của bà: Hoa dọc chiến hào, Bầu trời trong quả trứng, Lời ru trên mặt đất.

2. Tác phẩm

• Hoàn cảnh sáng tác

Bài thơ được sáng tác trong một chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền, đây là một bài thơ hay và đặc sắc nhất viết về đề tài tình yêu. Bài thơ “Sóng” là bài thơ tiêu biểu cho phong cách trong thơ của Xuân Quỳnh. Bài thơ được in trong tập Hoa dọc chiến hào.

• Bố cục của bài: Gồm có 3 phần

Phần 1: Hai khổ đầu: sóng và tình yêu

Phần 2: Bốn khổ sau: tình yêu và nỗi nhớ

Còn lại: Tình yêu và khát vọng

• Hình tượng xuyên suốt toàn bộ tác phẩm:

Sóng và em. Lúc thì phản ánh, tương trợ và giúp đỡ lẫn nhau, lúc thì lại tác rời nhau, đôi khi thì lại hòa vào làm một. Nghệ thuật: Lấy một hình tượng để tả 2 nhân vật.

II. Tìm hiểu tác phẩm

1. Phân tích hai khổ thơ đầu:  Mối quan hệ giữa tình yêu và Sóng

Sóng được nhà thơ hình tượng hóa, thể hiện những trạng thái tâm lý đặc biệt của người phụ nữ đang yêu:

Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Mở đầu bài thơ, tác giả đã đưa ra bằng những đối lập của sóng biển:

“dữ dội” ><  “dịu êm”

“ồn ào” >< “lặng lẽ”    

Bằng con mắt nghệ thuật của người nghệ sĩ. Sóng biển đã được diễn tả dưới nhiều cung bậc hình thức, nghệ thuật đối lập để thấy được những trạng thái của sóng biển. Và đồng thời nó cũng ẩn dụ cho hình tượng người em gái đang yêu. Khi yêu con gái thường có những cung bậc cảm xúc khác nhau lúc yêu thương nhưng lúc lại giận hờn vu vơ

Sóng thể hiện khát vọng vươn tới, khát vọng tìm kiếm trong tình yêu của người phụ nữ:

Sóng không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể

– Đối diện với biển, nhà thơ liên tưởng đến sự bất diệt của khát vọng tình yêu. Biển muôn đời cồn cào xáo động, như tình yêu muôn đời vẫn “bồi hồi trong ngực trẻ” .

Nghệ thuật đối lập “sông” >< “bể” cho thấy giới hạn, tình yêu thì không thể giới hạn người con trai không hiểu được người con gái thì người con gái sẽ tìm đến một người có tấm lòng rộng lớn hơn đủ hiểu người con gái là được

Bốn câu thơ thể hiện được quan niệm mới mẻ trong tình yêu của Xuân Quỳnh. Người con gái không phải chờ đợi mà tự có thể đi tìm lấy hạnh phúc của mình, quyết đình rời xa sông để tìm đến bể. quy luật của sóng từ trước đến nay vẫn thế cũng như quy luật của tình yêu cũng luôn mãi dạt dào trong trái tim trẻ.

2. Bốn khổ sau: tình yêu và nỗi nhớ

– Đã yêu là phải nhớ nhà thơ Xuân Diệu đã từng viết:

“Đố ai sống được mà không yêu không nhớ không thương một kẻ nào”

–    Xuân Quỳnh đã mượn hình ảnh của sóng để cắt nghĩa tình yêu tuy nhiên nhà thơ lại không thể lí giải được. Nhà thơ tự mình đặt ra hàng loạt những câu hỏi tu từ nhưng cuối cùng lại trả lời trong một cái lắc đầu đáng yêu “em cũng không biết nữa khi nào ta yêu nhau”

Loading...

Nhu cầu phân tích, lý giải tình yêu: (khổ 3+4)

– Người con gái muốn cắt nghĩa nguồn gốc của sóng để tìm lời giải đáp cho câu hỏi về sự khởi nguồn của tình yêu trong trái tim mình:

Trước muôn trùng sóng bể

Em nghĩ về anh, em

Em nghĩ về biển lớn

Từ nơi nào sóng lên?

Nhưng tình yêu muôn đời vẫn là điều bí ẩn, không dễ cắt nghĩa. Xuân Quỳnh thú nhận sự bất lực ấy một cách rất dễ thương: “Em cũng không biết nữa. Khi nào ta yêu nhau”.

Người con gái đang yêu nhờ sóng diễn tả nỗi nhớ trong lòng mình:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

– Nhân vật em còn trực tiếp diễn tả nỗi nhớ da diết của mình: “Lòng em nhớ đến anh. Cả trong mơ còn thức”.

–   Tình yêu gắn liền với những câu hỏi, nhưng nỗi nhớ không thể giải đáp được. Như con sóng ngoài kia ngày đêm vỗ vào bờ, dù là con sóng dưới lòng sông, con sóng trên mặt nước, dẫu có muôn với cách trở thì con sóng vẫn nhớ bờ mà vỗ về tha thiết, còn người con gái thì nhớ đến anh cả trong mơ vẫn cứ tưởng là vẫn cứ tưởng là mình đang thức để có thể nói chuyện với chàng trai trong mơ của mình.

=> Nỗi nhớ dâng trào, tràn ngập trong không gian và thời gian, nỗi nhớ hiện về trong ý thức và trong tiềm thức. Như vậy hình tượng sóng để bộc lộ cho nỗi nhớ của mình. Đó là nỗi nhớ cháy bỏng, nhớ da diết không thể nào nguôi.

Hình tượng sóng còn là sự biểu hiện của một tình yêu thiết tha, bền chặt, thủy chung của người phụ nữ:

 Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

–   Nhà thơ chọn cách nói ngược để thấy được sự yêu thương ấy. dẫu tình yêu có ngang trái đến mức nào thì em cũng chỉ nghĩ về phương anh mà thôi

3. Ba khổ thơ cuối:   Tình yêu và khát vọng

– Hình tượng sóng là minh chứng cho một tình yêu chân chính, một tình yêu vượt qua mọi cách trở để đến bên nhau vớimột niềm tin mãnh liệt:

 Ở ngoài kia đại dương

Trăm ngàn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở.

– Người con gái khi yêu cũng bộc lộ một thoáng lo âu:

 Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa.

– Nhà thơ ý thức được sự hữu hạn của đời người và sự mong manh của hạnh phúc nên có khát vọng hóa thân vào sóng để được trường tồn, bất diệt: 

Làm sao tan được ra

Thành trăm con sóng nhỏ

Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ

–    Bằng thủ pháp nghệ thuật đối lập nhà thơ đã khẳng định sự hữu hạn nhỏ bé của đời người, sự ngắn ngủi mong manh như sương khói của tình yêu. Nó đối lập với sự vĩnh hằng của thiên nhiên

–    Và từ hình ảnh sóng vỗ bờ thi sĩ thể hiện ước nguyện của mình làm sao có thể tan ra để trở thành những con sóng vĩnh cữu đó mãi mãi hòa vào đại dương tình yêu đến muôn đời

III.  Kết luận:

Nhà thơ Xuân Quỳnh cho chúng ta đến với một cung bậc cảm xúc, vui có, buồn có, khắc khoải, trăn trở cũng có. Không những thế nó còn mang tính triết lý khi nói về quy luật của tình yêu. Đã yêu là phải nhớ mà đã nhớ thì đến khi mơ vẫn cứ nghĩ là mình còn thức chứa không phải trong mơ. Bài thơ không chì là tiếng nói trái tim của những con người đang yêu, biết yêu và biết giữ mãi tình yêu cao đẹp của mình.

>> XEM THÊM: vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ qua bài thơ sóng

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục