T2, 08 / 2017 2:58 Chiều | linh

Đề bài: Soạn bài Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

I.    Tìm hiểu chung

1.    Tác giả

–    Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585)

–    Hiệu là Bạch Vân Cư Sĩ, quê ở làng trung am

–    Năm 1535 ông đỗ trạng nguyên rồi ra làm quan dưới triều đại nhà Mạc

Sau một thời gian làm quan, ông chán gét chốn quan trường lao xao ồn ã đầy những thủ đoạn bon chen cho nên Nguyễn Bỉnh Khiêm đã cáo quan về quê ở ẩn nhằm lánh đục tìm trong.

–    Ông về quê sống bằng nghề dạy học và ăn những gì đang sẵn có trong thiên nhiên.

–    Bản thân ông là người rất cương trực chính chắn, uyên thâm được suy tôn là Tuyết Giang phu tử

–    Ông cũng để lại rất nhiều tác phẩm nổi bật là hai tập thơ lớn

•    Chữ hán: Bạch Vân am thi tập (700 bài)

•    Chữ Nôm: Bạch Vân quốc ngữ thi (170 bài)

–    Thơ ông mang đậm màu sắc triết lý, ngợi ca kẻ sĩ

2.    Tác phẩm

a.    Hoàn cảnh sáng tác:

do chán ghét cảnh quan trường và trở về ở ẩn ở tại làng quê. Về quê có một cuộc sống an nhiên tự tại, tránh xa những bon chen thị phi của chốn quan trường. Nhà thơ sáng tác bài thơ này nhằm thể hiện về quan điểm và dại khôn ở đời.

b.    Thể loại: thất ngôn bát cú đường luật

soan-bai-nhan-cua-nguyen-binh-khiem

II.    Phân tích:

1.    Hai câu thơ đầu:

– Số đếm “một” kết hợp với những hình ảnh đồ vật vô cùng giản dị như là “mai”, “cuốc”, “cần câu” -> một cuộc sống lao động rất đỗi bình dị , tự làm tự ăn, tự do tự tại.

– “thơ thẩn” thể hiện về sự chậm rãi mà chẳng lo đến việc đói hay bị ai quở trách.

–    Chẳng cần quan tâm đến những tên quan tham ô lại chỉ một mình mà vẫn vui vầy

Loading...

->    Hai câu thơ đầu thể hiện về một cuộc sống bình dị của nhà thơ khi về quê để ở ẩn. Ông cũng sống bằng những công việc gắn liền với những người nông dân, không cần cao sang quyền quý làm gì.

2.    Hai câu thơ thực

–    Nhà thơ nói “ta” thể hiện sự tự xưng của mình

–    “dại” -> dại dột hay nói cách mạnh hơn là ngu

–    “khôn” -> lanh lợi, khôn ngoan

–    “vắng vẻ” -> nơi miền quê yên bình thanh tĩnh, nơi đó có những con người ngày đêm chăm chỉ làm ăn không vì danh lợi cũng không hãm hại ai .

–    “lao xao” -> nơi quan trường nhiều hiểm nguy tai họa

->    câu thơ đã thể hiện được quan niệm khôn dại ở đời. Nhà thơ đã dùng cách nói ngược để nói về sự khôn dại ở đời . Nhưng chính ra cách lựa chọn của nhà thơ khi trở về chốn bình yên quê nhà mới là khôn . khôn bởi sống ở đây không phải lo lắng bất kỳ điều gì. Bởi nó thanh bình và con người nơi đây cũng chất phác, yêu thương đùm bọc nhau chứ không ganh đua bổng lộc hay sợ phạm tội mất lòng vua mà bị chém đầu.

3.    Hai câu luận

–    Thu thì ăn măng trúc, đông ăn giá -> giá ở đây cũng có nghĩa là giá đỗ hoặc là giá lạnh . thể hiện cuộc sống thanh đạm giản dị biết bao.

–    Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao -> thanh mát

->   Về quê, nhà thơ đã chìm đắm trong thiên nhiên, ăn uống cũng rất thanh cao đạm bạc. Mùa nào thức nấy,có gì ăn nấy không cầu kì cao lương mỹ vị.

4.    Hai câu kết

–    Rượu gốc cây uống -> đây là thú của các bậc tri thức thời xưa.

Phú quý chỉ là phù phiếm chiêm bao mà thôi,nó không hề có thật.

soan-bai-nhan-cua-nguyen-binh-khiem

III.    Tổng kết

–    Nội dung: bài thơ đã thể hiện được rõ cuộc sống giản dị thanh cao mà đạm bạc của nhà thơ khi cáo quan về ở ẩn. Chiêm nghiệm về lẽ khôn dại chợ ở đời.

–    Nghệ thuật: thể thơ thất ngôn bát cú, sử dụng các từ láy linh hoạt, hình ảnh gắn bó với đời sống nhân dân

Loading...
Bài viết cùng chuyên mục