T5, 04 / 2016 2:58 Chiều | helios

Đề bài: Soạn Bài Hồn Trương Ba Da Hàng Thịt Của Lưu Quang Vũ | Văn Mẫu

Bài Làm

A.Tìm hiểu chung về tác giả và tác phẩm

I. Tác giả

a. Cuộc đời

Lưu Quang Vũ (1948-1988)

Quê gốc ở Đà Nẵng nhưng sinh ra và lớn lên tại Phú Thọ

Sinh ra trong gia đình tri thức, cha là nhà viết kịch nổi tiếng Lưu Quang Thuận và sau này ông cũng nối nghiệp viết kịch của cha mình trở thành một cây bút kịch tài ba

Cuộc đời Lưu Quang Vũ có những lúc thăng trầm thậm chí là tuyệt vọng

Ông đã lập gia đình với nữ sĩ Xuân Quỳnh và đó như đã tiếp thêm cho Lưu Quang Vũ một nguồn năng lượng mới trong sáng tác của mình

Khi tài năng đang độ chín, cả gia đình ông đều bị cướp đi tính mạng trong một vụ tai nạn.

b. Sự nghiệp

• Một số tác phẩm tiêu biểu của ông: : Sống mãi tuổi 17, nàng Xita, Bệnh sỹ…

• Lưu Quang Vũ trở thành hiện tượng đặc biệt của sân khấu kịch, được đánh giá là một nhà soạn kịch tài năng nhất của Việt Nam. Không chỉ viết kịch mà ông còn làm thơ – một số bài thơ của ông: Hương cây, mây trắng của đời,…

>> XEM THÊM: cảm nhận tác phẩm hồn trương ba da hàng thịt

II. Tác phẩm

a.Hoàn cảnh sáng tác:

Được viết vào năm 1981 công diễn lần đầu tiên năm 1984.

b. Vị trí của tác phẩm:

Đoạn trích nằm ở đoạn cảnh 7 của đoạn kịch. Đây cũng là đoạn kết của vở kịch , đồng thời là lúc xung đột trung tâm được đẩy lên đỉnh điểm.

c. Bố cục của văn bản:

Chia làm 3 phần:

Phần 1: Cuộc xung đột giữa hồn và xác

Phần 2: Cuộc đối thoại của Trương Ba với người thân

Phần 3: Cuộc đối thoại của Trương Ba với Thích đế

B.Đọc hiểu văn bản – phân tích tác phẩm:

soan bai hon truong ba da hang thit

 

1. Cuộc xung đột giữa hồn và xác

Trong tâm trạng buồn bã đến cùng cực hồn Trương Ba thoát khỏi xác anh hàng thịt kềnh càng thô lỗ và cuộc đối thoại giữa hồn và xác diễn ra ở đây:

Hồn tâm sự: Tôi không muốn sống như thế này mãi!… chán lắm rồi! Ta bắt đầu sợ mi (cái xác). Và ước muốn: xa rời mi tức khắc!

Nhưng xác bác bỏ: Ông không tách ra khỏi tôi được đâu. Chẳng có cách nào chối bỏ tôi được đâu! Dù chỉ là cái vỏ bên ngoài, kềnh càng, thô lỗ nhưng xác là nơi hồn tồn tại. Xác tiếp tục giễu cợt hồn với vẻ tự đắc: Xác có sức mạnh ghê gớm nên lấn át hồn, có lúc sai khiến hồn ham muốn dục vọng tầm thường, có lúc tàn bạo: đánh thằng con tóe máu mồm. Cuối cùng xác khuyên hồn là phải sống hòa thuận thôi, vì chẳng còn cách nào khác.

Thông qua cuộc đối thoại trên:

–    Hồn nêu lên những lý tưởng cuộc đời mình:

•    Vẫn có một đời sống nguyên vẹn, trong sạch, xác chỉ là xác thịt âm u đui mù.

•    Hồn phủ nhận những lý lẽ dẫn chứng mà xác đưa ra, rằng đó là những thứ phàm tục, ti tiện không thể chấp nhận được.

=>Rằng một linh hồn thánh thiện không thể nào đứng trên một đôi chân cục súc, rằng hồn sẽ dần trở thành một con người khác trước đây, rằng sẽ trở thành người thô kệch. Và rồi, hồn chỉ biết đấu tranh với cái thể xác tầm thường của một người trần.

–    Nhưng xác cũng có những lý lẽ riêng của mình.

•    Xác khẳng định hồn sẽ vô ích thôi khi không thể tách rời tôi được đâu hai ta đã hòa vào làm một.

•    Xác chứng mình sức ảnh hưởng ghê gớm của mình đối với hồn, đôi khi còn lấn át cả hồn thanh cao kia.

•    Xác tìm ra giải pháp rằng: hồn cứ nghĩ mình thanh cao, thánh thiện còn những điều gì xấu thì cứ đổi hết cho xác là được.

-Và rồi những lý lẽ mà xác đưa ra: nào là nếu không dung hòa được thì hồn sẽ không bao giờ được sống bên người thân, rằng sẽ phải ra đi mãi mãi. Và những suy nghĩ phàm tục kia sẽ chẳng có gì đáng lo cả vì tội đâu xác sẽ chịu hết.

Loading...

-> Sau cuộc đối thoại này hồn dần dần đuối lý và ông chấp nhận trở lại xác.

=> Qua cuộc đối thoại ấy, tác giả đã cho ta một cái nhìn mới về cuộc sống đáng hổ thẹn, sống chung trong cái dung tục thì chắc chắn sẽ bị nó chế ngự. Cuộc đấu tranh giữa hồn và xác là cuộc đấu tranh giữa khát vọng và dục vọng, giữa phần con và phần người. Làm thế nào để phần người có thể chiến thắng phần con trong sự hòa nhập chung – đó mới là điều đáng bàn.

2.Cuộc đối thoại giữa Trương Ba và những người trong gia đình.

a. Với người vợ:

Vợ Trương Ba nói. – Ông bây giờ còn biết đến ai nữa, đâu còn là ông Trương Ba làm vườn ngày xưa … trái tim tự dưng nguội lạnh và trống vắng tình cảm xóm giềng. – Có lẽ tôi phải đi, đi biệt… để ông thảnh thơi với cô vợ người hàng thịt…

Chưa hẳn là vì ghen mà vợ Trương Ba mới nói ra những điều này. Nhưng khi chỉ còn là một nửa phần của Trương Ba thì người vợ lại cảm thấy nửa lạ nửa quen ấy làm người vợ cảm thấy khó xử. Cho đến lúc này,ông lại càng đau khổ hơn và chỉ biết ôm đầu kêu trời: Sao lại đến nông nổi này?

b. Với người con dâu:

Từ trước tới giờ chỉ có con dâu là người thấu hiểu ông nhất thế nhưng trước tình cảnh này, chị nhận ra sự thay đổi không thể chấp nhận được của bố chồng. Rằng thực sự bố đã không còn như trước đây, một người hết lòng vì con vì cháu và luôn cư xử đúng mực.

c. Với đứa cháu gái của mình:

– Tôi không phải là cháu của ông! – Bàn tay giết lợn và bàn chân to bè của ông xéo nát vườn cây, làm hỏng cái diều của cu Tị.

– > Ánh mắt trẻ thơ chỉ nhìn thấy cái bề ngoài nên cái Gái không bao giờ thấy cái hồn và đã nặng nề kết án lão đồ tể hay chính là người ông mà nó luôn chờ đợi, trông ngóng

=>  Đó là một sự thật cay đắng, không thể biện minh, không thể thuyết phục. Hiện tại, tình ông cháu chưa hề có trong tim đứa bé, hồn Trương Ba càng rơi vào đau khổ tuyệt vọng.

=>Phải chăng, sống là để chiến thắng, là để duy trì sự sống và đánh mất đi những thứ mình đã gây dựng nên bằng cả cuộc đời? Không, sống là phải sống cho đáng sống, cho đúng với bản chất chân chính của mình. . Khi sống nhờ sống chắp vá không được là mình thì cuộc sống đó thật vô nghĩa, đôi khi còn gây tai họa cho những người thân xung quanh mình và tạo cơ hội cho kẻ xấu lợi dụng. Chính vì vậy, hãy sống cho đáng sống, cho những gì mà chúng ta đang nỗ lực để có thể thực hiện được.

3. Cuộc nói chuyện giữa Trương Ba và Thích Đế

Hồn Trương Ba giãi bày : Ông Đế Thích ạ, tôi không thể tiếp tục mang thân anh hàng thịt được nữa. Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được. Sống nhờ vào đồ đạc của cải của người khác đã là chuyện không nên, đằng này đến cái thân tôi cũng phải sống nhờ anh hàng thịt. Ông chỉ nghĩ đơng giản là cho tôi sống, nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết !

=>Qua những tình cảnh trớ trêu và những cuộc đối thoại với người thân,  hồn Trương Ba thấm thía nỗi đau khổ khi dần dần đánh mất chính mình, nhân vật đã ý thức sâu sắc sự khác nhau giữa sống và tồn tại, mà tồn tại bởi vay mượn càng không đáng có. Nếu tồn tại không xứng danh với hai chữ Con Người đẹp đẽ, sống mờ nhạt vô nghĩa sẽ hóa thành kẻ tầm thường thấp kém.Tồn tại chỉ để thõa mãn nhu cầu vật chất tầm thường, ngoài ra không thiết tha gì đến giá trị tinh thần thì con người chỉ là một thứ động vật hai chân. Sống thật sự nghĩa là phải biết tự chủ, tự trọng, giữ gìn phẩm chất trong sáng, cao cả, có tình thương và trách nhiệm, những giá trị bản thân phải được chăm sóc phát triển và được mọi người thừa nhận để cuộc sống con người thật giàu ý nghĩa, xứng danh với hai chữ con người.

Chính vì vậy mà hồn Trương Ba quyết định sẽ ra đi, xa rời chốn nhân gian này để có thể giữa cho mình một tâm hồn trong sạch, thanh cao.

=>Quyết định này càng làm sáng ngời phẩm chất cao đẹp của nhân vật. – Đế Thích động viên : Dưới dất, trên trời, kể cả Ngọc Hoàng đều không có ai được sống toàn vẹn cả, không ai sống theo những điều mình nghĩ.

 =>Thích đế đã đưa ra lý lẽ nhằm thuyết phục Trương  Ba  hãy chấp nhận hoàn cảnh, khơi dậy lòng ham sống. Nhưng hồn Trương Ba một mực, kiên quyết không chịu khuất phục.

Chi tiết mở nút câu chuyện: Cu Tị vừa chết. Đế Thích đề nghị hay là hồn ông Trương Ba nên trú ngụ vào thể xác đứa bé và như thế cuộc sống cua ông sẽ được kéo dài gấp đôi. Ông cháu vốn thân nhau từ trước nên không xảy ra xung khắc giữa hồn và xác. Nhưng không, bản chất và lòng tự tôn của ông không cho phép điều đó.Trước khi chết, tranh thủ mối quan hệ tình cảm với Đế Thích, ông đã cứu được đứa bé con chị Lụa. Trước khi chết , ông đã làm một việc có ý nghĩa nên lương tâm được thanh thản. –

 > Chi tiết cuối cùng đã làm toát ra vẻ đẹp nhân vật : cao thượng, trong sáng, giàu tình thương, trách nhiệm vừa làm toát ra chủ đề của vợ kịch : Nhà văn muốn định nghĩa về giá trị của cuộc sống và phê phán một số lối sống đương đại, có kẻ chạy theo vật chất tầm thường nên thành phàm phu, hèn hạ ; có kẻ lo giữ phẩm tiết mà trở thành hoang tưởng. Thái cực nào cũng đáng phê phán, phải sống sao cho hài hòa để cuộc sống thật sự đủ đầy mọi giá trị và ý nghĩa.

C.Tổng kết

Qua đó, tác giả muốn nhắn nhủ với chúng ta rằng: được sống đã là điều hạnh phúc nhưng được sống là chính mình mới là cao quý. Và sống phải biết dung hòa giữa linh hồn và thể xác, giữa phần con và phần người.

>> XEM THÊM: Phân tích nhan đề hồn trương ba da hàng thịt

>> XEM THÊM: Hướng Dẫn Soạn Bài Hồn Trương Ba Da Hàng Thịt Bài Khác

”;\

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục