CN, 04 / 2016 1:08 Chiều | helios

Đề bài: Soạn Bài Chiếc Thuyền Ngoài Xa Lớp 12 Của Nguyễn Minh Châu 

Bài Làm

I. Tìm hiểu chung về tác giả và tác phẩm

1. Tác giả

– Nguyễn Minh Châu: 1930 – 1989

– Quê quán: làng Thơi – Quỳnh Hải – Quỳnh Lưu- Nghệ An, ông đã từng tham gia nhập ngũ và có rất nhiêu những đóng góp lớn lao trong quân đội ông đóng quân.

– Vừa là người có phẩm chất tốt đẹp ông còn là người luôn đi đầu trong mọi công tác hoạt động của của tập thể, chính vì vậy mà đóng góp của ông trong sự nghiệp văn chương rất lớn.

– Ông là một người có rất nhiều những đóng góp lớn lao trong sự nghiệp văn chương với nhiều thể loại chính và có đóng góp xuất sắc.

>> XEM THÊM: Soạn Bài Chiếc Thuyền Ngoài Xa Bài khác

>> XEM THÊM: Phân Tích Nhân Vật Người Đàn Bà Hàng Chài

*) Những tác phẩm tiêu biểu:

 – Tác phẩm chính:

Trước năm 1975: Tiểu thuyết dấu chân người lính (1972), Truyện ngắn mảnh trăng cuối rừng

Sau năm 1975:  Chiếc thuyền ngoài xa, bến quê, cỏ lau…

-Khuynh hướng sáng tác:

–    Trước 1975: Nguyễn Minh Châu viết theo khuynh hướng sử thi lãng mạn

–    Sau 1975 : ông chuyển hẳn sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức và triết lí nhân sinh sâu sắc

2.    Tác phẩm

a.    Hoàn cảnh sáng tác

–    Tác phẩm được viết vào tháng 8/1983 – trong hoàn cảnh lịch sử đặc biệt. Đó là cuộc kháng chiến chống Mỹ kết thúc, nước ta giành độc lập thống nhất hai miền Nam Bắc. Cả nước đang đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội và hình thành lên một cuộc sống mới ấm no hạnh phúc hơn. Chiến tranh qua đi, nhưng nhưng nỗi đau và những hậu quả mà nó để lại thì lại quá lớn. Cuộc sống vật chất có thể thay thế được những giá trị tinh thần => Đặt ra những vấn đề cần phải giải quyết.

soan bai chiec thuyen ngoai xa

 

II. Đọc hiểu văn bản.

1.    Sự phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh từng trải.

a.    Khung cảnh thiên nhiên hoàn mĩ được hiện ra trong buổi sáng sớm

–    Phùng là một người nghệ sĩ nhiếp ảnh nổi tiếng, trong một lần cần chụp ảnh cảnh biển trong sương sớm cho bộ lịch năm mới. anh đã gặp được nhân vật trong câu chuyện. Trước đó, các đồng chí cấp trên đã sắp xếp cho anh một chuyến đi công tác về biển nơi có bạn anh là Đẩu làm ở đó, để có một cái nhìn khái quát và toàn diện về cuộc sống của những người dân sống tại nơi đây.

–    Phùng đến bên biển trong buổi sớm đó và phát hiện ra một cảnh đẹp tuyệt mỹ “một bức tranh mực tàu của họa sĩ thời cổ”. Một bức tranh khác hẳn với cuộc sống đầy xô bồ, náo nhiệt của thành phố, bức tranh đẹp đến lặng người nhìn.

 “Mũi thuyền in một nét mơ hồ, lòe nhòe vào màu sương mùa trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do anh nắng mặt trời đem lại, vài bóng người lớn lẫn trẻ con…vào bờ”,…

Toàn bộ khung cảnh dần dần được hiện ra, từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa. Một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích. => Tác giả gọi đây là cảnh đắt trời cho, diễm phúc lắm mới được gặp một lần và quả thật là như vậy. Hiếm ai có thể được chiêm ngưỡng cảnh đẹp nên thơ này. Những người dân sống tại nơi đây, họ nào cần ngắm những cảnh ấy, vì miếng cơm, manh áo đã làm mờ đi con mắt nghệ thuật trong họ rồi.

–    Tác động mạnh mẽ của bức tranh tới người nghệ sĩ:

•   Cảm giác bối rối trong trái tim như có cái gì đang thắt lại; tác giả đã khám phá khoảnh khắc trong ngần của cuộc đời, cái khoảng khắc đắt giá mà không phải ai cũng có thể chiêm ngưỡng được. Phải chăng chính cảnh sắc, vẻ đẹp hoàn mĩ ấy đã làm thức tỉnh con người, cái tâm hồn đang chết mòn dần hồi sinh.

b.   Hiện thực nghiệt ngã hiện ra trước mắt.

–    Bước ra từ chiếc thuyền đẹp như mơ ấy là hình ảnh của một người phụ nữ – phải chăng khung cảnh đã đẹp thơ mộng lại còn thêm cả cảnh sắc hữu tình. Nhưng đó lại không phải là người phụ nữ đẹp mà là mộ người phụ nữ xấu xí, chân đi chữ bát, tà áo rách rưới, khuôn mặt thì chằng chịt giỗ. Người đàn ông to cao vạm vỡ nhìn hung dữ. Và thế rồi cảnh tượng diễn ra ngay trước mắt người nghệ sĩ: “Người đàn ông lấy thắt lưng đánh tới tấp vào vợ, người vợ thì chỉ biết cam chịu, lặng im. Thằng con ở đâu chạy đến cầm dao định đâm vào bố nó bị bố nó đánh một cái ngã lăn ra,…”

->    Chứng kiến cảnh tượng ấy nghệ sĩ Phùng lại nhận ra một chân lý cuộc đời không đơn giản xuôi chiều như những gì ta thấy. Nó chứa đựng nhiều nghịch lý.Cuộc sống luôn tồn tại những mặt đối lập. Cảnh sắc dù có đẹp đến đâu nhưng cũng không thể nào thay thế được hiện thực, một cái hiện thực phũ phàng, cái hiện thực làm cho con người ta trở nên đau khổ và cuộc sống càng đi vào bế tắc.

Loading...

Đằng sau bức tranh thiên nhiên đẹp hùng vĩ đó lại xuất hiện một nghịch lý nó làm cho tác giả cảm thấy đau thương khi chứng kiến nghịch cảnh trên, tác giả phẫn nộ về hình ảnh người đàn bà làng chài bị bạo lực.

– Những hình ảnh đó làm cho tác giả cảm thấy xót xa về một hiện thực nó làm cho tác giả càng cảm thấy yêu thương con người nhỏ bé đang bị hành hạ.

– Đằng sau vẻ đẹp tráng lệ lại là một bức tranh đẫm nước mắt nó thể hiện một sự đau đớn tới tột cùng của tác giả, càng đau đớn cho cái cảnh tượng đó, người đọc và người viết cùng hình dung về hình ảnh đó.

– Những hình ảnh trên gợi nhớ cho tác giả về một sự thật, một sự thật đau thương khi đằng sau những cái tráng lệ lại là một bức tranh gia đình họ bạo lực, do hoàn cảnh khó khăn, áp lực cuộc sống người đàn ông đã trở thành một kẻ bạo lực.

->  Nhà văn đã nhận định đúng khi đưa ra ý kiến, đừng bao giờ bị nhầm lẫn hiện tượng với bản chất, hình thức bên trong với hình thức bên ngoài. Khi nhận xét đánh giá cần phải nhận xét một cách đa chiều, khách quan, bởi sự thật đâu có phô ra như cảnh sắc mà nó chỉ úp ở đằng sau, nếu không tinh mắt và quan sát, sẽ không ai trong chúng ta có thể nhận ra được.

2. Câu chuyện của người đàn bà làng chài tại tòa án

Sau khi người nghệ sĩ Phùng chứng kiến cảnh ấy không khỏi bất bình cho người phụ nữ. Tại sao trong cái xã hội này lại có thể tồn tại sự bất công đến như vậy. khi mà con người ta bị ngang nhiên đánh đập, xà đạp mà lại không có ai chịu đứng ra can ngăn hay bảo vệ? Cuộc sống này bất công đến thế sao? Phùng đã về và nói với người bạn của mình là chánh án Đẩu nên khuyên người phụ nữ đó bỏ chồng.

–   Người đàn bà: Không có tên tuổi, trạc ngoài 40, dáng người thì thô kệch và mặt giỗ. => Đó là một người đàn bà xấu xí, gợi ấn tượng về một cuộc sống nghèo khổ cực nhọc. Cái cuộc sống đã biến con người ta từ một người phụ nữ xinh đẹp, được nhiều người theo đuổi trở thành một người phụ nữ xấu xí, trông gớm ghiếc và còn bị chồng đối xử thô bạo.

–   Một cuộc sống vất vả, tủi nhục của người phụ nữ làng chai. Đó là một cuộc sống vật chất: nghèo khổ, cả gia đình sống trên một chiếc thuyền, đó là một cuộc sống mà tinh thần lúc nào cũng trong trạng thái nơm nớp lo sợ mỗi khi bị đánh đập. Nhưng người đàn bà đó lại dụt dè sợ hãi khép nép từ chối yêu cầu bỏ chồng của chánh án Đẩu.

–    Sau đó bà như một người khác xưng hô với hai người tòa án là chị và các chú. Bà tỏ ra từng trải và nêu lên những nguyên nhân không chịu bỏ chồng.

 *) Ẩn ý đằng sau câu chuyện đó?

Đó là người đàn bà này suốt đời vì chồng vì con, khi ra tới tòa án bà vẫn hết mực bảo vệ cho chồng và con của mình. Nhưng cuộc đời lam lũ của bà đã phải chịu nhiều đau thương. Với tấm lòng cao cả bà đã hết lòng để bảo vệ cho con và chồng của mình, bị bạo hành và mang nỗi đau thể xác nhưng người đàn bà này không ghét bỏ chồng mình.

Người đàn bà ấy đã làm tất cả mọi điều với mục đích duy nhất là muốn bảo vệ lấy hạnh phúc cho con và cho chồng, sự hy sinh tần tảo đó đáng được khen ngợi.

Nếu như người nghệ sĩ chỉ nhìn về bề ngoài để đánh giá về người đàn bà là kẻ ngu muội không biết tố cáo người chồng vũ phu này nhưng đằng sau nó lại là cả một câu chuyện mang bề dày của ý nghĩa hy sinh.

Người đàn bà đó hiểu tại sao chồng mình lại làm như vậy? vì cuộc sống mưu sinh, vì cơm áo gạo tiền đã khiến cho một người chồng biết quan tâm, lo lắng cho vợ trở thành một con người cộc cằn, thô lỗ. Người đàn bà đó cam chịu những trận đánh của chồng mà không một lần oán than bởi vì bà nghĩ, đó là do bà, do lỗi của bà, do phải một thân nuôi cả gia đình trong khi bà không thể giúp được cho chồng nên bà đã âm thầm chịu đựng. Hy sinh cả đời cho gia đình, bà không lo cho mình, lúc nào cũng nghĩ tới hạnh phúc của người khác.

=> Bà hiện thân cho một người phụ nữ giàu đức hy sinh, nhưng hy sinh đó đã tạo nên những phong cách mới mẻ trong con người của bà.

Lúc đầu, Đẩu và Phùng rất nghiêm nghị nhưng về sau đó lại chỉ biết lắng nghe. Cả hai người đều nhận thấy người đàn bà kia không giống như cái vẻ bề ngoài của mình, bà có một trái tim nhân hậu biết thông cảm cho chồng, biết hi sinh vì con cái. Bà là một người từng trải. có thể nói vẻ đẹp tâm hồn bà tiêu biểu cho nét đẹp người mẹ Việt Nam

Câu chuyện kết thúc với một cái kết mở, người đàn bà vẫn trở về với chiếc thuyền đó, nhưng liệu sẽ  thay đổi được gì? Người chồng đó có thể mở rộng tấm lòng, san sẻ và biết trân trọng vợ mình? Và sẽ còn biết bao người phụ nữ như người đàn bà này nữa, làm cách nào để có thể giải thoát cho họ – Đó vẫn chính là nỗi trăn trở của nhà văn.

III. Kết luận

Câu chuyện kết thúc người đàn bà ra về tiếp tục cuộc sống còn nghệ sĩ Phùng mang bức ảnh về làm bức lịch đầu năm. Mỗi lần Phùng nhìn vào bức tranh ấy lại thấy một đốm lửa hồng như gợi nhắc về người đàn bà làng chai – một câu chuyện đáng khắc nhớ trong tim của Phùng.

Nhà văn đã xây dựng thành công người đàn bà làng chài và câu chuyện của bà mang đến cho ta nhiều suy nghĩ. Trong cuộc sống này, ta khong thể nhìn mọi thứ theo vẻ bề ngoài một cách thuận chiều mà ta còn phải nhìn nó trong cuộc chiến chông lại sự tha hóa, sự bạo lực trong gia đình để có thể bảo vệ được cuộc sống và hạnh phúc của con người.

>> XEM THÊM: Phân tích nhân vật Phùng

>> XEM THÊM: Cảm nhận về tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục